|
امسال،
پس از 75 سال ، صنعت خودرو پادشاه ديگري را به تخت مينشاند. سرانجام
پيشبينيها به حقيقت پيوست و شركت تويوتا شانه به شانه دو غول
خودروساز جهان يعني جنرال موتورز و فورد ايستاد. شركت ژاپنيتبار
تويوتا، كه امروزه يك پديده جهاني به شمار ميآيد جانشين پادشاه پيشين
خودروسازهاي جهان يعني جنرال موتورز آمريكا شد كه از سال 1931 تاكنون
يكه و تنها در اوج ايستاده است.
پيشبيني ميشود كه تويوتا
در سال پيشرو 3/9ميليون خودرو توليد كند. شركت جنرال موتورز يا GM تاكنون
پيشبيني خود را از فروش سال 2007 منتشر نكرده اما چنين به نظر ميرسد
كه انتشار آن تاييد يك تراژدي باشد، تعطيلي كارخانهها و حذف هزاران
شغل توسط جنرال موتورز در سال گذشته همگان را مطمئن ساخته كه تويوتا
امسال به جايگاه نخست خواهد رسيد.چرا كه در خلال اين مدت تويوتا،
كارخانههاي جديدي را تاسيس و هزاران نفر را استخدام كرده تا به تفاضاي
روزافزون جهان براي خودروهاي «تويوتا» پاسخ دهد. مجموع عوامل مذكور ،جابهجايي
اين دو شركت را قطعي ساخته است.نخستين خودروي تويوتا مدل AA، در سال
1936 و بر اساس مدل شورولت آمريكايي ساخته شد. چند سال بعد نخستين
كارخانه تويوتا در آمريكا با مشاركت جنرال موتورز در كاليفرنيا ساخته
شد. در سالهاي بعد شركت تويوتا نيز مانند اغلب شركتهاي ژاپني با
تقليد از خودروهاي آمريكايي درصدد كسب موقعيت در بازار بود. آن سالها
ژاپنيها را به مقلد بودن و عدم نوآوري ميشناختند.اما تويوتا تصميم
خطير خود را گرفت. خروج از چارچوب اتومبيلهاي ديترويت. ديترويت شهري
در ايالت ميشيگان و بزرگترين مركز تجمع خودروسازهاي آمريكا است.تويوتا
با ترك مدلهاي ديترويت عملا استراتژي خود را تغيير داد و رقابت با غولها
را آغاز كرد.
رهبران جنرال موتورز فلسفه «خودرويي براي همه اقشار و همه اهداف» را پيگيري
ميكردند. تويوتا تصميم گرفت تا در برابر انتقادهايي كه بر بيش از
اندازه محافظهكارانه بودن طرحهايش انگشت ميگذاشتند، عكسالعملي جدي
نشان دهد.
تويوتا مدل Camry را براي اين منظور طراحي كرد. ديگر نميشد تويوتا را
مقلد خطاب كرد و يا خودروهاي ژاپني را ماشينهاي اسباببازي كم ارزش به
حساب آورد. Camry و مدلهاي ديگري كه پياپي به بازار آمريكاي شمالي و
ديگر نقاط جهان سرازير شد در كنار خودروهاي هيبريدي و الكتريكي تويوتا
چشم و هم چشمي و رقابت سرسختانهاي با بزرگان اين صنعت را آغاز كرد.هماكنون
شركت تويوتا ثروتمندترين بازيگر دنياي صنعت خودرو است. سود خالص اين
شركت در سال گذشته به رقم افسانهاي 12ميليارد دلار رسيد.
تويوتا زيركانه اين ثروت را در تكنولوژيهاي تازه و بخش تحقيق و توسعه
خود مصرف كرده است تا رقباي خود را به تسليم و يا ترك رقابت وادار كند.
گرچه پيشي گرفتن تويوتا از حدود شش سال پيش مورد پيشبيني تحليلگران
صنعتي و اقتصادي قرار گرفته بود اما نوسانهاي قيمت نفت، اين رويداد را
يك سال به تاخير انداخت.
در آن سالها حجم توليد تويوتا بسيار كمتر از دو غول بزرگ فورد و جنرال
موتورز بود اما رشد 6درصدي اين شركت در برابر رشد 2درصدي دو شركت
نامبرده نويد چنين تحولي را ميداد.ايالات متحده آمريكا همچنان بزرگترين
بازار محصولات تويوتا باقي ميماند و پيشبيني ميشود كه در سال 2007
تنها در اين كشور 68/2ميليون خودروي تويوتا به فروش برسد.
مدير عامل شركت تويوتا ،در اظهاراتي كه در مركز مديريت تويوتا ايراد
كرد، گفت: ما نگرانيهاي مهمي داريم. ناامني در خاورميانه و رشد قيمت
نفت ميتواند شرايط ما را متزلزل كند و به دقت اين موضوع را زيرنظر
داريم.
در سال 1980 سياست حمايت از توليدات داخلي در اروپا و آمريكا واردات از
ژاپن را محدود ساخت. همين موضوع تويوتا و ديگر شركتهاي ژاپني را ناچار
به ساخت و توسعه كارخانههايي در خارج از ژاپن كرد.اقدامي كه در
بلندمدت به نفع دو طرف تمام شد.
تويوتا بازار بزرگ آمريكا را به دست آورد و در ازاي آن براي هزاران
آمريكايي ايجاد شغل كرد.اكنون جنرال موتورز و شركايش بايد به سختي كار
كنند و نگرش خود را بازبيني كنند تا بتوانند در برابر اين غول چشمبادامي
به رقابت ادامه دهند.نام تويوتا همراه تداعي كننده سيستمهاي مدرن
كنترل و مديريت كيفيت بوده است.
گرچه دكتر دمينگ ژاپن را با تكيه بر دانش كيفيت و مديريت فراگير كيفيت
از خاك بلند كرد و قهرمان ملي آن كشور شد اما سيستم توليد تويوتا كه
نزد مهندسان به TPS شهرت دارد نيز رمز قدرت تويوتا است.كايزن يا بهبود
مستمر، كار گروهي، سيستم پيشنهادات و بسياري از اين دست تكنيكهاي
مديريتي ، سالها است كه با نام تويوتا عجين شدهاند.
امروز كارگران آمريكايي در كارخانههاي تويوتا بايد تلاش كنند تا
ماننديك كارگر ژاپني علاوه بر دست از مغز خود نيز استفاده كنند، كايزن
را بياموزند و در يك كلام نگرش خود را تغيير دهند. اين يك نمونه به ياد
ماندني است از نقطه اوج جهاني شدن
|